مته مرغک یکی از ابزار های حیاتی در تراشکاری و سوراخ کاری دقیق است که برای ایجاد مرکز دقیق روی قطعه کار مورد استفاده قرار میگیرد. این مته با نوک طراحیشده خاص خود امکان تثبیت دقیق قطعه روی دستگاه تراش یا فرز را فراهم می کند و از انحراف ابزار در شروع سوراخ کاری جلوگیری میکند بنابراین دقت سوراخ ها به طور قابل توجهی افزایش می یابد.
مته مرغک چیست؟
مته مرغک (به انگلیسی: Centre Drill) در انواع مختلفی مانند کارباید، بلند و الماسه تولید میشود و بسته به نوع پروژه و سختی قطعهکار انتخاب می گردد. طراحی ویژه این ابزار به گونه ای است که تحمل فشار بالا را دارد و زاویه مناسب برای شروع سوراخ کاری بدون لغزش را تضمین می کند. استفاده از مته مرغک نه تنها کیفیت و دقت سوراخ کاری را افزایش می دهد بلکه عمر ابزار های جانبی مانند مته های HSS و فولادی را نیز بهبود می بخشد. این ابزار برای کارگاه های صنعتی، تعمیرگاهی و حتی استفاده حرفه ای خانگی یک انتخاب ضروری است.
قیمت مته مرغک
قیمت مته مرغک به عوامل متعددی بستگی دارد که شامل جنس بدنه، برند تولیدکننده، کیفیت ساخت و نوع کاربرد ان میشود. مته های مرغک کاربایدی و الماسه به دلیل دوام و مقاومت بالاتر معمولاً قیمت بیشتری دارند. همچنین اندازه و طول مته نیز بر هزینه نهایی تأثیرگذار است؛ متههای بلند و تخصصیتر معمولاً قیمت بالاتری دارند. برندهای معتبر و محصولات استاندارد با ضمانت کیفیت، معمولاً قیمت بالا تری ارائه میدهند که سرمایه گذاری مقرون به صرفه تری برای صنایع محسوب می شود. در نهایت، انتخاب مته مرغک مناسب باید براساس نیاز های دقیق کاری و بودجه تعیین شود تا بهترین بازدهی و صرفه جویی در هزینه ها حاصل گردد.
خرید مته مرغک
خرید مته مرغک نیازمند توجه به چند نکته کلیدی است تا بهترین انتخاب انجام شود. ابتدا باید نوع مته مرغک متناسب با نیاز و جنس کاری مشخص شود. همچنین کیفیت ساخت و برند معتبر اهمیت زیادی دارد زیرا دوام و دقت ابزار را تضمین میکند. بهتر است از سرزمین ابزار، فروشگاه معتبر و با سابقه، خرید کنید که ضمانت و خدمات پس از فروش مناسبی ارائه دهد. قیمت ابزار نیز باید با کیفیت و کارایی آن تناسب داشته باشد. پیش از خرید، مشاوره با کارشناسان فنی میتواند به انتخاب دقیقتر کمک کند.
انواع مته مرغک
یکی از نکات مهم در انتخاب ابزار سوراخکاری دقیق، آشنایی با انواع مته مرغک و کاربردهای متنوع انهاست. متههای مرغک بر اساس شکل، جنس و زاویه نوک تقسیمبندی میشوند و هر نوع برای شرایط خاصی در تراشکاری یا سوراخکاری دقیق طراحی شده است.
مته مرغک از نظر جنس بدنه
جنس بدنه مته مرغک نقش بسیار مهمی در کیفیت سوراخکاری، دوام ابزار و نوع کاربرد آن دارد. انتخاب درست جنس بدنه باعث میشود مته در برابر فشار، حرارت و سایش عملکرد مناسبی داشته باشد. در ادامه جنسهای مختلف این ابزار را بررسی میکنیم.
فولاد تندبر
مته مرغک فولاد تندبر یا HSS یکی از رایجترین و پرکاربردترین انواع مته مرغک در صنعت و کارگاههای ماشینکاری است. این نوع مته به دلیل مقاومت مناسب در برابر حرارت و سایش، انتخابی اقتصادی و کاربردی برای سوراخکاری و ایجاد جای مرغک در فلزات معمولی محسوب میشود. فولاد تندبر توانایی حفظ لبه برش در سرعتهای بالا را دارد و همین ویژگی باعث شده در تراشکاری و فرزکاری کاربرد گستردهای داشته باشد.
HSSکبالتدار
مته مرغک HSS کبالتدار نسخه تقویتشده فولاد تندبر است که با افزودن درصدی کبالت، مقاومت آن در برابر حرارت و فشار بهطور چشمگیری افزایش پیدا میکند. این نوع مته برای کار روی فلزات سختتر مانند فولادهای آلیاژی، استنلس استیل و قطعاتی که ماشینکاری دشوارتری دارند، بسیار مناسب است. وجود کبالت باعث میشود لبه برش دیرتر کند شود و مته در شرایط کاری سنگین، عملکرد پایدارتری داشته باشد.
کارباید
مته مرغک کاربایدی یکی از مقاومترین و تخصصیترین انواع مته مرغک به شمار میرود که برای کاربردهای صنعتی سنگین طراحی شده است. جنس کارباید سختی بسیار بالایی دارد و در برابر سایش و حرارت عملکردی عالی از خود نشان میدهد. این ویژگی باعث میشود مته مرغک کاربایدی برای سوراخکاری و ایجاد جای مرغک در فلزات بسیار سخت، آلیاژهای خاص و قطعات با دقت بالا استفاده شود. دقت برش در این نوع مته بسیار زیاد است و لبهها دیرتر فرسوده میشوند. البته به دلیل سختی بالا، شکنندگی آن نیز بیشتر است و باید با دقت و تنظیمات صحیح دستگاه مورد استفاده قرار گیرد.
مته مرغک از لحاظ شکل بدنه
شکل بدنه مته مرغک تأثیر مستقیمی بر نحوه قرارگیری آن در دستگاه، میزان پایداری و کیفیت عملکرد در حین کار دارد. طراحی بدنه میتواند روی انتقال نیرو، خروج براده و کنترل مته هنگام شروع سوراخکاری اثرگذار باشد. در ادامه اشکال متعدد بدنه مته مرغک را بررسی میکنیم.
بدنه صاف
مته مرغک با بدنه صاف یکی از رایجترین طراحیها را دارد و به دلیل ساختار ساده، استفاده از آن بسیار آسان است. این نوع بدنه باعث میشود مته بهخوبی در سهنظام یا ابزارگیر قرار بگیرد و ثبات مناسبی هنگام کار داشته باشد. بدنه صاف معمولاً برای کاربردهای عمومی و کارگاههای کوچک تا متوسط استفاده میشود. این طراحی انتقال یکنواخت نیرو را ممکن میکند و کنترل مناسبی هنگام شروع سوراخکاری فراهم میآورد.
بدنه مخروطی
مته مرغک با بدنه مخروطی بیشتر در ماشینآلات صنعتی و دستگاههایی با ابزارگیر مخصوص استفاده میشود. طراحی مخروطی باعث میشود مته بهصورت دقیق و بدون لقی در محل خود قرار بگیرد و تمرکز نیرو در محور اصلی به شکل بهتری انجام شود. این ویژگی دقت سوراخکاری را افزایش میدهد و از لغزش یا انحراف مته جلوگیری میکند. بدنه مخروطی بهویژه در کارهای دقیق و تولیدی اهمیت دارد، جایی که تکرارپذیری و ثبات ابزار نقش مهمی ایفا میکند.
بدنه با شیار
مته مرغک با بدنه شیاردار طراحی متفاوتی دارد که هدف آن بهبود خروج براده و کاهش اصطکاک در حین کار است. وجود شیارها کمک میکند برادههای فلزی سریعتر از محل سوراخ خارج شوند و از تجمع حرارت جلوگیری شود. این ویژگی بهخصوص در کارهای پیوسته و سرعت بالا اهمیت زیادی دارد.
انواع مته مرغک بر اساس کاربرد
هر نوع مته مرغک برای کاربرد خاصی در تراشکاری و سوراخ کاری طراحی شده است. شناخت این انواع به انتخاب ابزار مناسب و افزایش دقت و کیفیت کار کمک میکند. در ادامه با سه مورد پرکاربرد آن آشنا میشویم.
مته مرغک ساده
مته مرغک ساده برای کاربردهای عمومی و روزمره طراحی شده و یکی از پرمصرفترین انواع مته مرغک محسوب میشود. این نوع مته برای ایجاد جای مرغک استاندارد در قطعات فلزی قبل از عملیات تراشکاری استفاده میشود. ساختار ساده و قیمت مناسب باعث شده در بسیاری از کارگاهها و پروژهها مورد استفاده قرار گیرد.
مته مرغک بلند
مته مرغک بلند برای مواقعی طراحی شده که دسترسی به عمق بیشتری از قطعه کار نیاز است. طول بیشتر این مته امکان ایجاد جای مرغک در قطعات بلند یا نقاطی با دسترسی محدود را فراهم میکند. این ویژگی در برخی پروژههای خاص و صنعتی اهمیت زیادی دارد.
مته مرغک الماسه
مته مرغک الماسه یکی از تخصصیترین انواع مته مرغک است که برای کاربردهای خاص و فوقدقیق استفاده میشود. لبه برش الماسه امکان کار روی سطوح بسیار سخت و حتی مواد غیر فلزی خاص را فراهم میکند. این نوع مته دقت بسیار بالایی دارد و برای پروژههایی که کوچکترین خطا قابل قبول نیست، انتخاب میشود.
ساختار مته مرغک
مته مرغک از چند بخش متنوع ساخته شده که تمامی بخش ها اهمیت بسیار بالایی دارند و اگر تمامی بخش ها به نحوه صحیح استفاده شود باعث بهبود عملکرد و کیفیت می شود:
نوک مته
نوک مته مرغک یکی از مهمترین بخشهای ساختاری این ابزار است که بهطور مستقیم با دقت و کیفیت سوراخکاری ارتباط دارد. طراحی نوک مته تعیین میکند که مته تا چه اندازه بتواند بهصورت دقیق در مرکز قطعه کار نفوذ کند و از لغزش اولیه جلوگیری شود. زاویه نوک در مته مرغک بهگونهای طراحی میشود که تمرکز نیرو در نقطه مرکزی افزایش یابد و جای مرغک بهصورت یکنواخت و استاندارد ایجاد شود. هرچه نوک مته کیفیت بالاتری داشته باشد، احتمال انحراف و خطا در مراحل بعدی ماشینکاری کمتر خواهد بود. همچنین جنس نوک مته نقش مهمی در مقاومت آن در برابر سایش و حرارت ایفا میکند.
بدنه
بدنه مته مرغک وظیفه تحمل فشار، انتقال نیرو و حفظ تعادل ابزار در حین کار را بر عهده دارد. طراحی مناسب بدنه باعث میشود مته بهصورت پایدار در دستگاه قرار گیرد و در زمان سوراخکاری دچار لرزش یا انحراف نشود. بدنه مته مرغک معمولاً از موادی ساخته میشود که علاوه بر استحکام بالا، وزن مناسبی نیز داشته باشند تا کنترل ابزار سادهتر شود. قطر و شکل بدنه باید با نوع دستگاه و ابزارگیر سازگاری کامل داشته باشد. بدنههای استاندارد کمک میکنند نیروی وارد شده به نوک مته بهصورت یکنواخت منتقل شود و فشار اضافی به لبههای برش وارد نگردد.
شیار
شیار در مته مرغک نقش مهمی در بهبود عملکرد و افزایش راندمان سوراخکاری ایفا میکند. وجود شیارها باعث میشود برادههای ایجاد شده در حین کار بهراحتی از محل سوراخ خارج شوند و از تجمع آنها جلوگیری شود. این موضوع به کاهش اصطکاک و حرارت کمک میکند و مانع از آسیب دیدن نوک مته میشود. طراحی مناسب شیار باعث میشود حرکت مته روانتر باشد و فشار کمتری به دستگاه وارد شود.
کولت و فشنگی
کولت و فشنگی بخشی از ساختار مته مرغک هستند که وظیفه اتصال و نگهداشتن مته در دستگاه را بر عهده دارند. این بخشها نقش مهمی در ثبات و ایمنی ابزار در حین کار ایفا میکنند. کولت و فشنگی با کیفیت باعث میشوند مته بدون لقی و انحراف در جای خود قرار گیرد و نیروی دستگاه بهصورت مستقیم و یکنواخت به مته منتقل شود.
کاربرد مته مرغک
مته مرغک ابزاری دقیق برای ایجاد سوراخهای مرکزی و راهنمایی در قطعات فلزی است که در صنایع مختلفی مانند ماشینکاری، فلزکاری و ساخت قالب کاربرد دارد. این متهها بهگونهای طراحی شدهاند که سوراخها را با دقت بسیار بالا ایجاد کنند و در نتیجه کیفیت نهایی قطعه افزایش مییابد. استفاده از مته مرغک باعث کاهش خطاها و افزایش دوام ابزارهای برش میشود و به عنوان یک ابزار حیاتی در فرآیندهای صنعتی به شمار میرود. به طور کلی، مته مرغک نقش مهمی در بهبود دقت و کارایی در تولید قطعات فلزی ایفا میکند.
زاویه مته مرغک
زاویه مته مرغک یکی از عوامل کلیدی در دقت و کیفیت ایجاد جای مرغک روی قطعه کار محسوب میشود. این زاویه مشخص میکند نوک مته چگونه با سطح قطعه تماس پیدا کند و تا چه حد بتواند سوراخی دقیق و هممرکز ایجاد کند. انتخاب زاویه مناسب باعث کاهش لغزش اولیه مته، افزایش تمرکز نیرو در مرکز قطعه و جلوگیری از انحراف در مراحل بعدی ماشینکاری میشود. زاویه مته مرغک معمولاً بهگونهای طراحی میشود که هم استحکام نوک حفظ شود و هم فرآیند برادهبرداری بهصورت یکنواخت انجام گیرد. در ادامه دو زاویه مهم 60 و 90 درجه را بررسی میکنیم.
زاویه 60 درجه
زاویه ۶۰ درجه رایجترین و استانداردترین زاویه در متههای مرغک است. این زاویه برای بیشتر عملیات تراشکاری و ماشینکاری عمومی استفاده میشود و تعادل مناسبی بین استحکام نوک و دقت سوراخکاری ایجاد میکند. مته مرغک با زاویه ۶۰ درجه معمولاً برای نگهداشتن قطعه بین دو مرغک کاربرد دارد و پایداری خوبی در حین کار فراهم میکند.
زاویه 90 درجه
مته مرغک با زاویه ۹۰ درجه بیشتر در کاربردهایی استفاده میشود که نیاز به دهانه بازتر یا نشیمن متفاوت برای ابزار یا پیچ وجود دارد. این زاویه باعث میشود تماس سطحی بیشتری ایجاد شود و در برخی پروژههای خاص یا قطعات ظریف، کنترل بهتری روی جای مرغک فراهم گردد.
مته مرغک مناسب
انتخاب مته مرغک مناسب نقش بسیار مهمی در کیفیت نهایی عملیات ماشینکاری و افزایش دقت در تراشکاری دارد. یک مته مرغک استاندارد باید بتواند جای مرغک را بهصورت دقیق، هممرکز و بدون انحراف ایجاد کند تا قطعه کار در مراحل بعدی بهدرستی مهار شود. در ادامه چهار مورد از مهمترین ویژگیهای مته مرغک مناسب را تعریف میکنیم.
جنس و کیفیت مته مرغک
جنس مته مرغک یکی از اصلیترین مولفهها در تعیین کارایی و دوام آن است. متهای که از متریال با کیفیت ساخته شده باشد، در برابر سایش، فشار و حرارت مقاومت بیشتری از خود نشان میدهد. انتخاب جنس مناسب باید بر اساس نوع قطعه کار انجام شود، زیرا هر متریالی نیازمند ویژگیهای خاصی در ابزار برش است. کیفیت بالای متریال باعث میشود نوک مته دیرتر کند شود و دقت جای مرغک در طول زمان حفظ گردد.
دقت در زاویه نوک
زاویه نوک مته مرغک تأثیر مستقیمی بر دقت سوراخکاری و هممرکزی جای مرغک دارد. زاویه استاندارد باعث میشود مته در لحظه شروع کار روی سطح قطعه نلغزد و بهدرستی در مرکز قرار گیرد. اگر زاویه نوک بهدرستی طراحی نشده باشد، ممکن است فشار بهصورت نامتوازن وارد شود و نتیجه نهایی دقت لازم را نداشته باشد.
طراحی بدنه
طراحی بدنه و شیارهای مته مرغک از دیگر مولفههای مهم در انتخاب یک ابزار مناسب است. بدنه باید استحکام کافی داشته باشد تا در برابر فشار دچار لرزش یا خمیدگی نشود. شیارهای استاندارد نیز به خروج بهتر براده و کاهش حرارت کمک میکنند. این موضوع باعث میشود فرآیند سوراخکاری روانتر انجام شود و عمر مته افزایش یابد.
سازگاری با دستگاه
یکی دیگر از ویژگیهای مهم مته مرغک مناسب، سازگاری آن با دستگاه و نوع کاربرد مورد نظر است. متهای که با دستگاه تراش یا فرز سازگاری کامل داشته باشد، عملکرد دقیقتری ارائه میدهد و ایمنی کار را افزایش میدهد. توجه به طول، قطر و نوع اتصال مته مرغک در این بخش اهمیت دارد.
خرید عمده مته مرغک
یکی از مهمترین ویژگیهای سرزمین ابزار، تخفیفهای شگفتانگیز خرید عمده از این مجموعه است. برای دریافت قیمت همکاری کافی است با ما تماس بگیرید.
